Wat kan de tijd toch vliegen. Anderhalf jaar geleden is het alweer dat Bill Gates in een memo aankondigde dat Microsoft voortaan aan Trustworthy Computing ging doen. De naam Microsoft zou synoniem worden met Veilig en Betrouwbaar.

Dat was wel even wennen.

Normaal kom je de woorden 'Microsoft' en 'Veilig' of 'Betrouwbaar' niet in een straal van zeven A4-tjes bij elkaar tegen. Behalve frequent gecombineerd via het woord 'niet'. Spreekwoordelijk lag het ook nog weinig voor de hand. Op straat sprak je niet over Zo Veilig als in Redmond of Betrouwbaar als een Windows Programmeur. Ik had hele andere associaties: een duistere steeg in Bogota waar Luis Jesus de Castellan slinks een kofferje uitwisselt met bebloed drugsgeld. Of een roeibootje dat al tien jaar vergeten ligt te dobberen in een rietkraag van de Biesbosch: de onderkant is totaal weggeroest en zelfs de ratten durven niet aan boord te klimmen.

De schijn zat dus enigszins tegen. Toch hebben ze de boel wel serieus aangepakt, daar bij Microsoft. Alle programmeurs werden onmiddellijk 3 maanden van het ontwikkelen van nieuwe software afgehaald. Het was zeker dat in ieder geval niemand ter wereld dat zou opmerken. Vervolgens kwam de verplichte cursus Veilig Programmeren. Dat moet een schok zijn geweest voor al die jongens en meisjes! Waarom had niemand ze eerder verteld dat je kan checken of een argument wel van het juiste type en de afgesproken lengte is? Geheel nieuwe termen moeten zijn voorbij gekomen: Buffer Overflow, Memory Leak, Indirecte Pointers. Het was duizelen geblazen hoor. En alles bleek eigenlijk samen te hangen met die programmeertaal C++. Daarmee kun je op de meest effectieve manier foute software maken. Kleine vergissing in de toch al verheffende geschiedenis van de informatietechnologie: alsof je een ADHD-kleuter een doorgeladen UZI geeft en zegt dat hij altijd van de trekker af moet blijven.

Ik geloof dat Gates het leven van zijn bedrijf wel probeert te verbeteren. Maar als je dertig jaar lang in rokerige kroegen met drank, vrouwen en schreeuwerige gezang hebt doorgebracht is het moeilijk wennen aan houten kerkbanken en slappe thee met veel melk en suiker. Trustworthy Computing heeft daarom nog een lange weg te gaan. Vol met verdachte koffertjes, zinkende schepen en vooral heel veel ratten.

Schokkend. Volgens de laatste berichten heeft de FBI vandaag een 18-jarige hacker opgepakt die wordt verdacht meegesleuteld te hebben aan het Blaster-virus. Gelijk de volgende dag bij Justitie voorgeleid.

Waar is toch die waardering gebleven voor gezonde ondernemerszin? Sinds wanneer zetten we ons af tegen zulke oprechte belangstelling voor techniek? Zo'n jongen experimenteert eens wat met Visual Basic, geeft zijn creativiteit de volle loop en creëert een hilarische variant op Blaster die het Internet op drie continenten nagenoeg plat legt.

Goed, een beetje ongehoorzaam is het wel.

Maar bedenk eens wat voor fantastische, leidinggevende rol bij een IT-bureau voor een dergelijk talent is weggelegd!

Als hobbyende hacker ben je tegenwoordig niet meer veilig. Zelf ben ik daardoor nu ook aan het twijfelen geslagen. In het recente verleden mocht ik graag eens sleutelen aan een geinig virusje. Puur therapeutisch bedoeld, dat wel. Ik rammelde eens wat aan de achterdeur van Windows XP. Dan overschreef ik bijvoorbeeld een jumptabel of liet ik een stack vollopen. Dan had je zo een lek gevonden en kon de echte pret beginnen. Achter het toetsenbord bepaalde ik ter plekke wat ik de argeloze slachtoffers zou aan doen. Hadden ze maar een firewall moeten aanschaffen.

Uiteindelijk was je gewoon aan het brainstormen! In het begin was ik nog tevreden met het overschrijven van de hoofdpagina van Telegraaf.nl of het manipuleren van de koersen van Ahold. Gewoon: onopvallende, onschuldige dingetjes. Later begon ik me te bekwamen in de Denial of Services-aanval. Twee etmalen lang 9500 keer per seconde een emailtje met de tekst "Linus will be Back" sturen naar de Microsoft webserver. Dat gaf op zich wel enige vertraging op die glasvezelkabel onder de Atlantische Oceaan.

Je werd er blasé van. Doen we vandaag gewoon maar weer een Wurm of zullen we eens zo'n duivelse Trojan Horse versturen?

Jammer dat het gevoel voor humor bij de autoriteiten nu definitief weg is. Dan maar weer terug naar het schrijven van invoelende haiku's. Indachtig DilDog, cDc Ninja Strike Force, 9e dan architectuur:

Essence

Throughout these ages
our operating systems
infested by bugs

The ignorant world
turns to Windows for safety
Safety from themselves

It is now the time
for the world to realize
that we all feel pain

Ik kom even terug op het afgelopen weekend. Dat weekend waarin die verkoper van T voor Telecom in krap 20 minuten tijd zijn sales-target voor de hele dag binnenhaalde. Eén van de twee wel zeer tevreden nieuwe bezitters van een mobiele telefoon - laten we haar even aanduiden als een vrouw van gemiddelde leeftijd - kondigde aan de komende zondag eens gezellig te gaan besteden aan het bestuderen van het meegeleverde manual.

Ik vond dat onthutsend.

We kunnen rustig van een anachronisme spreken als er anno 2003 iemand zijn neus in een handleiding steekt. Al helemaal niet voor het gebruiken van het apparaat. De 12-jarige dochter kon ook alleen maar glazig kijken bij de mededeling. Een handwat ? Hoezo moet ik mijn hand leiden?

Schrijvers van manuals weten heel goed met wat voor wereldvreemd publiek ze te maken hebben. Weinig mensen weten dat bijna elk handleiding tegenwoordig op de eerste pagina de volgende tekst bevat: "Hallo Watje! Ja, want zo mogen we je toch zeker wel noemen hè. Dit wordt heel, heel moeilijk, maar we gaan jou toch maar in zo simpel mogelijke taal proberen uit te te leggen wat dit apparaat allemaal kan. Eigenlijk zijn dit parels voor de zwijnen. Maar daar heb je zeker ook nog nooit van gehoord?".

Gek, nog nooit iemand horen klagen over die tekst. Schrijvers hebben daar onderling enorm veel plezier over. Een gezellige club samenzweerders, dat is het eigenlijk.

Omdat niemand in deze hijgere tijd nog kans ziet om een handleiding door te nemen - of terecht bang is om uitgelachen te worden - zullen we apparaten verder moeten vereenvoudigen. Slimme software zou in de gaten moeten houden welke handelingen een nieuwe gebruiker probeert te verrichten. Op zachte toon - misschien verluchtigd met een leuk kleurenplaatje - kan dan worden uitgelegd hoe het beter of sneller kan. Desnoods wordt de gewenste handeling ook gelijk uitgevoerd. TV's, mobieltjes en computersystemen hebben zo nauwelijks meer menu's of knoppen nodig. Laat staan een gebruikershandleiding. Voor de auto zou dat ook niet gek zijn. Ik heb sinds een maand een nieuwe, maar ik ben bang nog slechts aan de buitenste rand van alle mogelijkheden te hebben gekrabt. In het dashboardkastje ligt een heel dik manual. Goeie plek.

In de afdeling Grote Gebaren moest er kortgeleden door Wijnand Westerveld, redacteur van de Automatisering Gids een titel worden verzonnen voor een interview dat hij mij had afgenomen. Het werd 'Plannen in de IT is onzin'. Ik weet niet zeker wat zo'n kop voor je image doet in het serieuze gedeelte van het vakgebied, maar vooruit, als ze maar over je kletsen. Trouwens, het is allemaal nog waar ook. En nu voor iedereen te lezen in handzaam PFD-formaat. Inclusief arty foto, genomen in het atrium van het nieuwe kantoor van Cap Gemini Ernst & Young in Papendorp, Utrecht.

Afgelopen weekend werd in de plaatselijke telefoonshop zonder aarzelen de rode loper uitgerold. Als een vrouw en haar dochter met zo'n overduidelijk doelbewuste blik naar binnen stappen, is het helder dat er harde pegels gaan rollen. Ikzelf figureerde als de persoon die dit met behulp van een bankpas uiteindelijk zou gaan faciliteren. Wel een ontnuchterende ervaring. Je zal bij Nokia werken en de hele dag bezig zijn met nieuwe technologische snufjes die net weer de concurrenten uit Zweden en Azië de loef afsteken. Trots op GPRS, embedded Java en Bluetooth? Wordt met een verveelde zucht opzij geschoven. Waar het wel om gaat? Two Words: Size Matters.

Altijd al vermoed.

Hoe kleiner hoe beter (dat dan weer wel). Het piepkleine Samsungetje dat uiteindelijk werd uitgekozen had nog wel een antenne. Die was toch al gauw twee centimeter. 'Ja, dat is wel heel erg hinderlijk natuurlijk' vond de verkoper. Gelukkig bleek een Third Party een alternatieve antenne te leveren met nog slechts symbolische afmetingen. Waarom Samsung daar zelf niet aan wil, is onbekend. Maar de toch al opvallend vrolijke sales kon weer 10 Euro toevoegen aan de factuur. Die werd via Internet (met behulp van een bijzonder actueel 28K modem) opgesteld en afgedrukt, met de instructie het geheel na ondertekening per fax terug te sturen. Zo snel is de telecomwereld gelukkig ook weer niet in beweging. Geruststellend, wel.